×
آموزشگاه آپادانا
25 ژانویه 2026

آشنایی با ساختار فنی و عملکرد دستگاه الکتروکاردیوگراف (ECG)

0 دیدگاه
مقاله آموزشی

قلب انسان، فراتر از یک نماد عاطفی، یک شاهکار مهندسی بیوالکتریک است. عضلات این اندام حیاتی برای پمپاژ موثر خون و ایجاد فشار لازم جهت آبرسانی به دورترین نقاط بدن، نیازمند یک سیستم تحریک الکتریکی دقیق هستند. در یک قلب سالم، این سیگنال‌ها با نظمی خیره‌کننده باعث انقباض و انبساط دهلیزها و بطن‌ها می‌شوند. اما زمانی که این ریتم دچار اختلال شود، تنها راه درک دقیق ماجرا، ثبت و تحلیل این سیگنال‌های الکتریکی است. اینجاست که دستگاه الکتروکاردیوگراف (ECG) به عنوان مترجم زبان قلب وارد عمل می‌شود. (راهنمای دستگاه الکتروکاردیوگرافی)

مکانیسم دریافت سیگنال در الکتروکاردیوگرافی

عملکرد این دستگاه بر پایه ثبت تفاوت پتانسیل الکتریکی بین نقاط مختلف بدن استوار است. لیدها یا همان الکترودهای فلزی، گیرنده‌های حساسی هستند که روی قفسه سینه، مچ دست‌ها و پاها قرار می‌گیرند. این فرآیند که معمولاً بین ۵ تا ۱۰ دقیقه زمان می‌برد، کاملاً غیرتهاجمی و بدون درد است. سیگنال‌های ضعیف قلبی توسط کابل‌های شیلددار به دستگاه منتقل شده، پس از فیلتر شدن نویزهای محیطی و تقویت توسط بردهای پردازشگر، به صورت موج‌های استاندارد روی کاغذ حساس به حرارت چاپ یا روی مانیتور نمایش داده می‌شوند.

چرا تفسیر ECG برای پزشکان حیاتی است؟

نوار قلب خروجی، اطلاعات ارزشمندی را در اختیار کادر درمان قرار می‌دهد که برخی از مهم‌ترین آن‌ها عبارتند از:

  • تشخیص دقیق علت تپش قلب، دردهای قفسه سینه و تنگی نفس‌های ناگهانی.
  • بررسی میزان اثربخشی داروهای قلبی و کنترل وضعیت باتری قلب (Pacemaker).
  • شناسایی حملات قلبی حاد (MI) و بررسی آسیب‌های باقی‌مانده از سکته‌های قدیمی.
  • تشخیص ضخیم شدن دیواره‌های قلب (هایپرتروفی) و اختلالات الکترولیتی خون.
  • مانیتورینگ روتین بیمار قبل از انجام جراحی‌های سنگین تحت بیهوشی.

کالبدشکافی فنی؛ درون یک دستگاه ECG چه می‌گذرد؟

از دیدگاه مهندسی پزشکی، دستگاه نوار قلب مجموعه‌ای از زیرسیستم‌های حساس الکترونیکی است. خرابی در هر یک از این بخش‌ها می‌تواند منجر به ثبت “آرتیفکت” یا سیگنال‌های غلط شود. شناخت این قطعات برای کسانی که قصد ورود به بازار کار فنی را دارند، الزامی است:

بخش اصلی وظیفه فنی
برود تقویت‌کننده (Amplifier) بزرگ‌نمایی سیگنال‌های میلی‌ولتی قلب برای پردازش.
سیستم تغذیه و ایزولاسیون تبدیل برق شهری و محافظت از بیمار در برابر شوک الکتریکی.
پرینتر حرارتی (Thermal Recorder) رسم دقیق امواج روی کاغذ حساس بدون استفاده از جوهر.
کابل بیمار (Patient Cable) انتقال ۱۰ یا ۱۲ لید خروجی با کمترین افت سیگنال.

عیب‌یابی و مهارت‌های مورد نیاز بازار کار تبریز

بسیاری از خرابی‌های دستگاه ECG مربوط به قطعی کابل‌ها، سوختن منبع تغذیه یا اختلال در عملکرد میکروکنترلرهای برد اصلی است. با توجه به قیمت بالای این تجهیزات، بیمارستان‌ها و کلینیک‌های شمال‌غرب کشور ترجیح می‌دهند به جای تعویض، از متخصصان تعمیرات کمک بگیرند.

اگر به دنبال یادگیری حرفه‌ای این مهارت هستید، تسلط بر بردهای SMD و تحلیل مدارات آنالوگ قدم اول است. ما در دپارتمان آپادانا، علاوه بر مباحث عمومی در دوره آموزش تعمیر تجهیزات پزشکی در تبریز، به صورت تخصصی روی مبحث آموزش تعمیر برد در تبریز تمرکز کرده‌ایم تا کارآموزان بتوانند حساس‌ترین بخش‌های دستگاه‌های تشخیصی را احیا کنند.

همچنین برای علاقه‌مندان به حوزه تجهیزات خاص، دوره‌های مکمل مانند آموزش تعمیر تجهیزات دندانپزشکی در تبریز فراهم شده است تا پکیج مهارتی شما برای ورود به بازار کار کاملاً تکمیل شود. (راهنمای دستگاه الکتروکاردیوگرافی)

آیا می‌خواهید یک تکنسین تجهیزات پزشکی حرفه‌ای شوید؟

مجتمع آموزشی آپادانا با تجهیزات کارگاهی پیشرفته، آماده انتقال تجربه به شماست.

مشاهده جزئیات دوره‌های مهندسی پزشکی

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *