کلیه انسان شاهکار مهندسی طبیعت است که در هر دقیقه حدود 120 میلیلیتر خون را تصفیه میکند. زمانی که این فیلترهای بیولوژیک دچار نارسایی میشوند، تکنولوژی مهندسی پزشکی با طراحی دستگاه دیالیز (Hemodialysis Machine) به یاری بیمار میآید. این دستگاه نه تنها یک ماشین ساده، بلکه یک آزمایشگاه سیار و هوشمند است که وظیفه دفع سموم متابولیک مانند اوره، کراتینین و آمونیاک را بر عهده دارد. در دنیای امروز، دستگاه دیالیز جانشین کلیه (Renal Replacement Therapy) نامیده میشود و بدون آن، بقای بیماران دچار نارسایی مزمن کلیوی غیرممکن خواهد بود. (دستگاه دیالیز چیست)
عملکرد اصلی دستگاه دیالیز بر دو پایه علمی استوار است: انتشار (Diffusion) و اسموز (Osmosis). مواد زاید بر اساس شیب غلظت از خون (غلظت بالا) به سمت مایع دیالیز (غلظت پایین) حرکت میکنند. این فرآیند تحت قانون اول فیک (Fick’s Law) تعریف میشود که در آن میزان شارش مواد زاید ($J$) به ضریب نفوذ ($D$) و شیب غلظت بستگی دارد:
$$J = -D \frac{dc}{dx}$$
علاوه بر نفوذ، برای خروج آب اضافی از بدن بیمار، دستگاه از مکانیسم فشار ترانسممبران (TMP) استفاده میکند. این فشار تفاوت میان فشار هیدرولیک خون و مایع دیالیز در دو طرف غشای نیمهتراوا است. فرمول محاسبه TMP به صورت زیر در حافظه دستگاه پایش میشود:
$$TMP = \frac{P_{bi} + P_{bo}}{2} – \frac{P_{di} + P_{do}}{2}$$
در این فرمول، $P_{bi}$ و $P_{bo}$ فشار خون ورودی و خروجی و $P_{di}$ و $P_{do}$ فشار مایع دیالیز در ورودی و خروجی فیلتر هستند.
یک تعمیرکار حرفهای که در دوره آموزش تعمیر تجهیزات پزشکی در تبریز شرکت کرده است، میداند که دستگاه دیالیز از دو مدار کاملاً مجزا اما هماهنگ تشکیل شده است:
مایع دیالیز (Dialysate) صرفاً آب نیست؛ بلکه ترکیبی مهندسی شده از الکترولیتها و گلوکز است. غلظت این مواد باید به گونهای باشد که نه تنها سموم را دفع کند، بلکه از خروج مواد ضروری بدن نیز جلوگیری نماید. برای مثال، غلظت پتاسیم در مایع دیالیز معمولاً بسیار پایین نگه داشته میشود تا پتاسیم اضافی خون (که در بیماران کلیوی سمی است) جذب شود. (آموزش تعمیر تجهیزات پزشکی در تبریز)
دستگاه دیالیز به دلیل ترکیب همزمان آب، خون و الکتریسیته، یکی از پرچالشترین دستگاهها برای تعمیرکاران است. کوچکترین نشتی در سیستم هیدرولیک میتواند باعث سوختن بردهای کنترلی گرانقیمت شود.
| خطای دستگاه | علت فنی احتمالی | اقدام اصلاحی |
|---|---|---|
| Conductivity Alarm | خرابی پمپهای غلظت یا کالیبره نبودن سنسور هدایت. | کالیبراسیون سنسور و بررسی شیرهای برقی. |
| Blood Leak Alarm | کثیف شدن سنسور نوری نشت خون یا پارگی غشای فیلتر. | تمیز کردن محفظه سنسور نوری یا تعویض دیالایزر. |
| System PCB Error | نوسانات برق یا فرسودگی خازنهای مدار تغذیه. | ارسال به کارگاه تخصصی آموزش تعمیر برد در تبریز. |
با ورود به سال ۲۰۲۶، تمرکز مهندسی پزشکی بر روی دستگاههای دیالیز پرتابل افزایش یافته است. این دستگاهها با ابعاد بسیار کوچکتر و سیستمهای تصفیه آب داخلی، به بیماران اجازه میدهند در زمان خواب یا تماشای تلویزیون در منزل، فرآیند تصفیه خون را انجام دهند. تعمیرات این مدلها به دلیل استفاده از بردهای SMD چندلایه و قطعات بسیار فشرده، نیازمند دقت میلیمتری است.
مجتمع آموزشی آپادانا در تبریز، با مجهزترین کارگاههای تخصصی، شما را برای ورود به بازار کار پردرآمد مهندسی پزشکی آماده میکند.
یک دستگاه دیالیز اگر به درستی ضدعفونی نشود، میتواند عامل انتقال بیماریهای خطرناکی مانند هپاتیت باشد. سیستمهای ضدعفونی گرمایی (Thermal Disinfection) در این دستگاهها، دمای آب را تا ۹۰ درجه بالا میبرند تا تمامی کلونیهای باکتریایی از بین بروند. بررسی سلامت شیرهای برقی در این مرحله بسیار حیاتی است.
تسلط بر تعمیرات این سیستمهای پیچیده، مهارتی است که شما را در بازار کار تبریز و کل کشور متمایز میکند. با گذراندن دوره آموزش تعمیر تجهیزات پزشکی در تبریز، شما نه تنها با دیالیز، بلکه با طیف وسیعی از دستگاههای اتاق عمل و ICU آشنا خواهید شد. همچنین، اگر قصد دارید به صورت حرفهای بردهای الکترونیکی این تجهیزات را عیبیابی کنید، دوره آموزش تعمیر برد در تبریز کلید طلایی شما برای موفقیت خواهد بود.
آموزش یادگیری آسان
